Ο ήρωας πιλότος που πήγε βόλτα στην Άγκυρα και επέστρεψε!

Τον Απρίλιο του 1974, στα πλαίσια κοινών ασκήσεων του ΝΑΤΟ, ο Ανθυποσμηναγός Νικόλαος Γιολδάσης μεταβαίνει στην Άγκυρα της Τουρκίας, πραγματοποιώντας (κατόπιν εντολής του ΓΕΑ) χαμηλή πτήση, με σκοπό την αναγνώριση καινούργιων στόχων στο εσωτερικό της Τουρκίας.

Χωρίς να τον εντοπίσουν τα RADARS, φθάνει στο αεροδρόμιο της Άγκυρας [ΜΕΤΑ ΑΠΟ 25 ΛΕΠΤΑ ΠΤΗΣΗΣ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΕΔΑΦΟΣ], με αποτέλεσμα ακόμη και οι Αμερικανοί οι οποίοι συντονίζουν την άσκηση να δίνουν συγχαρητήρια στον Έλληνα Πιλότο, για το προτοφανές επίτευγμα.

Γεννήθηκε στην Κοζάνη την 21η Μαΐου 1947, ανήμερα της εορτής της Μητέρας του Ελένης Γιολδάση, το γένος Αθανασίου Γκάργκα.

Φοίτησε στο 1ο Δημοτικό Σχολείο Κοζάνης, αποφοίτησε από το Βαλταδώρειο Γυμνάσιο και έλαβε το Πτυχίο του Μηχανολόγου, από τη Σχολή Εργοδηγών Κοζάνης. Την 13η Νοεμβρίου 1966, πεθαίνει ο πατέρας του, ο οποίος καταγόταν από το χωριό Πετρίλια του Νομού Κορδίτσας. Τα στηρίγματά του πλεόν, είναι τα δυο του αδέλφια, η Αλεξάνδρα (1946) και ο Αθανάσιος (1952).

Ο Νίκος από το 1955 είναι εγγεγραμμένος στο Προσκοπικό Κίνημα Κοζάνης και συγκεκριμένα στο τμήμα του Αεροπροσκοπισμού. Σιγά-σιγά ανέρχεται στην ιεραρχία και το 1965, γίνεται Αρχηγός της 1ης Ομάδος Αεροπροσκόπως Κοζάνης.

Δεν θα ήταν πλεονασμός να αναφερθεί στο σημείο αυτό, ότι κατά τη διάρκεια της εξέλιξης του Σχολικού Έτους του 1966 και κατά το χειμωνιάτικο εκείνο πρωινό που πρόβαλε δειλά-δειλά στον ορίζοντα (πρώτες πρωινές ώρες) και που εκδηλώθηκε φωτιά και κάηκε το Β΄ Δημοτικό Σχολείο Κοζάνης )Τ’ Αϊ Δημήτρη του Σκουλιό…) και αφού οι πύρινες γλώσσες της φωτιάς έφθαναν στα δεκάδες μέτρα ύψους, ο μοναδικός ο οποίος αψήφισε τις φλόγες και τον κίνδυνο και εισήλθε στο φλεγόμενο γραφείο των δασκάλων και πέταγε έξω από το παράθυρο, ότι από το αρχείο του σχολείου έβρισκε μπροστά του, με σκοπό να περισωθεί αυτός ήταν ο Νικόλαος Γιολδάσης. Αξίζει να σημειωθεί, επίσης, ότι τον Ιούνιο του 1966, ο Νίκος ξεκίνησε μόνος του από την Κοζάνη με τα πόδια και διαμέσου της πόλης του Βελβεντού, διάβηκε τα Πιέρια Όρη και έφθασε στην Πλάκα Λιτοχώρου, όπου η 24η Προσκοπική Κατασκήνωση βρισκόταν σε εξέλιξη και στη συνέχεια συμμετείχε στην εξόρμηση των προσκόπων για την κατάκτηση της κορυφής του Ολύμπου, τον Μύτηκα.

Γαλουχείτα με την ιδέα του Αεροπροσκοπισμού, λοιπόν και στις 20 Νοεμβρίου 1967 εισέρχεται στο Α’ Έτος της Σχολής Ικάρων, με σειρά επιτυχίας 35ος μεταξύ 120 εισαχθέντων. Στις 3 Απριλίου 1971 αποφοίτησε από τη Σχολή με τον βαθμό του Ιπταμένου Ανθυποσμηναγού. Η σειρά εξόδου-επιτυχίας από τη Σχολή, ήταν 8ος. Στις 22 Απριλίου 1971 τοποθετείται στην 114 Πτέρυγα Μάχης (Π.Μ.) και συγκεκριμένα στην 342 ΠΜΚ η οποία αποτελείται από τα αεροσκάφη F-102, αναχαιτίσεως Παντός Καιρού και εδρεύει στην Τανάγρα Βοιωτίας. Στις 21 Φεβρουαρίου 1973, ο Ανθυποσμηναγός (Ι) Νικόλαος Γιολδάσης με Αριθμό Μητρώου 8289, μεταβαίνει εθελοντικά στο ΚΕΟΑΧ Ολύμπου, όπου υπάρχουν οι εγκαταστάσεις εκπαίδευσης των Καταδρομέων Χιονοδρόμων και εκπαιδεύεται μαζί τους, προκειμένου να δίνατε σε περίπτωση που βρεθεί σε ένα παρόμοιο περιβάλλον, μετά από πιθανή πτώση του αεροσκάφους του, να επιβιώσει και να συνεχίσει την αποστολή του επιτυχώς!

Στα πλαίσια κοινών ασκήσεων του ΝΑΤΟ, μεταβαίνει στις 22 Απριλίου 1974 στην Άγκυρα της Τουρκίας, πραγματοποιώντας (κατόπιν εντολής του ΓΕΑ) χαμηλή πτήση, με σκοπό την αναγνώριση καινούργιων στόχων στο εσωτερικό της Τουρκίας και χωρίς να τον εντοπίσουν τα RADARS, φθάνει στο αεροδρόμιο της Άγκυρας, ΜΕΤΑ ΑΠΟ 25 ΛΕΠΤΑ ΠΤΗΣΗΣ ΜΕΣΑ ΣΤΟ ΤΟΥΡΚΙΚΟ ΕΔΑΦΟΣ, με αποτέλεσμα και οι Αμερικανοί οι οποίοι συντονίζουν την άσκηση να δίνουν συγχαρητήρια στον Έλληνα Πιλότο για το παραπάνω επίτευγμα.

Στις 20 Ιουνίου 1974 προάγεται στο βαθμό του Υποσμηναγού. Στα γεγονότα του 1974 (20 Ιουλίου 1974), όπου σημειώθηκε η εισβολή των τουρκικών στρατευμάτων στην Κύπρο, ο Νίκος συμμετείχε προβαίνοντας σε αναχαιτίσεις τουρκικών αεροσκαφών προκειμένου να διασφαλίσει τον εναέριο χώρο της Πατρίδας μας, με περιπολίες από τον Έβρο μέχρι και το Καστελλόριζο.

Το πρώτο 10ήμερο του μηνός Φεβρουαρίου του 1975, επιλέγεται ως ένας εκ των ικανοτέρων πιλότων της Πολεμικής Αεροπορίας μας και μαζί με άλλους τέσσερις συναδέλφους του μεταβαίνει στις 14 Φεβρουαρίου 1975 στη Γαλλία (Αεροπορική Βάση MON DE MARSAN), για να εκπαιδευτεί για χρονικό διάστημα 6 μηνών, στο αεροσκάφος Mirage F-1C, και στη συνέχεια να επιστρέψουν μαζί με αυτά στην Ελλάδα, καθότι αυτά ήταν το νέο απόκτημα της Πολεμικής μας Αεροπορίας.

Στις 22 Μαρτίου 1976 τον μεταθέτουν στην 111 Π.Μ. και ειδικότερα στην 341 Μοίρα Αναχαιτίσεως Ημέρας της παραπάνω Πτέρυγας, η οποία αποτελείται από αεροσκάφη τύπου F-5A και εδρεύει στη Βάση της Αγχιάλου Βόλου. Το ερώτημα είναι: Γιατί επένδυσαν σ’ αυτόν αφού τον έστειλαν στη Γαλλία και εκπαιδεύτηκε στα Mirage F-1C και τώρα τον μεταθέτουν στα F-5A; Τι τρέχει; Τι συμβαίνει;

Στις 22 Δεκεμβρίου 1976, κατά την εκτέλεση διατεταγμένης πτήσεως δι’ οργάνων, εις σχηματισμό δυάδας, ο Υποσμηναγός (Ι) Γιολδάσης Νικόλαος είχε προγραμματιστεί ως Νο 1 αεροσκάφος. Αμέσως μετά την απογείωση και ενώ το αεροσκάφος του βρισκόταν σε ύψος περίπου 2000 ποδών (περίπου 650 μέτρα) από το έδαφος, ενεμφανίσθει φωτιά εις τον δεξιό κινητήρα του αεροσκάφους του, χωρίς προς τούτου τα όργανα του πιλοτηρίου να δείξουν κάποιο οπτικό ή ηχητικό σήμα, η οποία ταχύτατα εξαπλώθει και στον αριστερό κινητήρα, με αποτέλεσμα να καούν τα πηδάλλια της ουράς ανόδου-καθόδου του αεροσκάφους. Σε κλάσματα δευτερολέπτου η φωτιά επεκτείνεται και στο εσωτερικό του cocpit (χώρος πιλοτηρίου) με αποτέλεσμα να αρχίσει να καίγεται και ο ίδιος ο χειριστής.

Στη φάση αυτή μπορεί ακόμη να σωθεί ο κάνοντας χρήση του αλεξιπτώτου του. Παρ’ όλα αυτά ο Χειριστής Υποσμηναγός (Ι) Γιολδάσης Νικόλαος δεν εγκαταλείπει και προσπαθεί προφανώς να αποτρέψει την πτώση του αεροσκάφους του επί της κατοικημένης περιοχής του Αλμυρού Βόλου, καθότι έαν συνέβαινε τούτο, τραγικές θα ήταν στη συνέχεια οι συνέπειες! Δεν του αρκεί αυτό όμως. Προσπαθεί εί δυνατόν να διασώσει και το αεροσκάφος! Αφού διήλθε με το φλεγόμενο αεροσκάφος πάνω από τον Αλμυρό, σε ύψος μόνων οκτώ ( μέτρων από το έδαφος, μόλις ξεπέρασε και τα τελευταία σπίτια του χωριού, προέβει σε εγκατάλειψη κάνοντας χρήση του εκτινασσόμενου καθίσματος του αεροσκάφους, αλλά λόγω του μικρού ύψους, δεν στάθηκε δυνατόν να σωθεί αφού δεν άνοιξε το αλεξίπτωτο, ΕΥΡΩΝ ΤΡΑΓΙΚΟ ΘΑΝΑΤΟ.

Επειδή η πτώση του αεροσκάφους οφείλετο σε αστοχία υλικού, ουδεμίας αμέλειας ή παραλείψεως επιδείχθείσης εκ μέρους του αποβιώσαντος χειριστού, η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία, τον προήγαγε από την επομένη του θανάτου του στο βαθμό του Αντιπτεράρχου.

Σε ένδειξη ελάχιστης ευγνωμοσύνης, ο Δήμος Αλμυρού μετονόμασε την Πλατεία της Πόλης σε Πλατεία Υποσμηναγού (Ι) Νικολάου Γιολδάση.

Ο Δήμος Κοζάνης το 1981, προς τιμήν του ΑΛΤΡΟΥΙΣΤΗ συμπατριώτη τους αεροπόρου, έδωσε το όνομά του σε πλατεία της πόλης μας και την ονόμασε Πλατεία Υποσμηναγού (Ι) Νικολάου Γιολδάση.

Στις 7 Νοεμβρίου 1988, στη μεγάλη αίθουσα τελετών της Λέσχης Αξιωματικών των Ενόπλων Δυνάμεων, η Αεροπορική Ακαδημίας Ελλάδος του ΑΠΕΝΕΙΜΕ το ΑΡΙΣΤΕΙΟ ΗΡΩΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΑΥΤΟΘΥΣΙΑΣ. Το βραβείο παρέλαβε ο υιός του αποβιώσαντος Χειριστού, που την ημέρα θανάτου του πατέρα του ήταν μόλις 3 μηνών.

Στο αεροδρόμιο της Αγχιάλου (111 Π.Μ.) και μπροστά από το Διοικητήριο της Πτέρυγας, βρίσκεται το Μνημείο Πεσόντων Αεροπόρων της Μονάδας, ανάμεσα στα ονόματα βρίσεται και αυτό του ΑΛΤΡΟΥΙΣΤΗ ΗΡΩΑ ΚΟΖΑΝΙΤΗ ΥΠΟΣΝΗΝΑΓΟΥ (Ι) ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΓΙΟΛΔΑΣΗ.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ

Το περιοδικό ΣΥΖΗΤΗΣΙΣ όργανον της Ενώσεως “ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ” στο τεύχος 196 πού εκδόθηκε το Φεβρουάριο 1977, με Θέμα: ΧΡΕΟΣ ΠΡΟΣ ΕΝΑ ΗΡΩΑ, μεταξύ των άλλων έγραφε: “Διότι, εάν όλοι δεν ημπορούμεννα γίνωμεν Ήρωες, ημπορούμεν όμως να τιμώμεν τους ήρωας και τάς ηρωικάς πράξεις, προβάλλοντες αυτάς όσον το δυνατόν εντονότερων”.

Αθανάσιος Στυλ. Γιολδάσης

Αντισυνταγματάρχης Ε.Α» Πηγη makelio gr

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ Θωμά Μοσχόπουλου στην Πολιτισμική Διαδρομή

Ο Λογοτέχνης φίλος και συμμαθητής Θωμάς Μοσχόπουλος μας έκανε την τιμή να μας παραχωρήσει μία συνέντευξη εφ' όλης της ύλης...

                                                  

 Πολιτισμική Διαδρομή: Πώς ξεκίνησε η σχέση σας με την ποίηση; Ήταν μια απόφαση, μια ανάγκη, ή κάτι πιο αόρατο;

Θωμάς Μοσχόπουλος: Γράφω από την ηλικία των 15 ετών. Όχι γιατί μελέτησα το είδος ή θέλησα να μιμηθώ κάποιον ποιητή που μου άρεσε. Έγραφα — και συνεχίζω να γράφω — γιατί αυτό προέρχεται από την ψυχή μου. Βγάζω στο χαρτί αυτό που νιώθω, αυτό που σκέφτομαι: συναισθήματα, προβληματισμούς για διάφορα ζητήματα. Κάθε ποίημα είναι σαν φάρμακο. Κάθε δημιούργημα είναι μια έκφραση μιας ιδέας, με την πλατωνική έννοια.

 Πολιτισμική Διαδρομή: Πώς γεννιέται ένα ποίημα;

Θωμάς Μοσχόπουλος: Πρέπει πρώτα να υπάρξει το ερέθισμα — ένα συναίσθημα που κυριαρχεί ή ένας βαθύτερος προβληματισμός. Όλο αυτό με καταλαμβάνει, με κατακλύζει. Εκείνη τη στιγμή επιδιώκω να μείνω μόνος. Τότε γεννάται το ποίημα. Μέσα από τη νέα δημιουργία, επέρχεται μια εσωτερική ισορροπία. Και, θαρρώ, ένα αισθητικό αποτέλεσμα που με ικανοποιεί.

Πολιτισμική Διαδρομή: Ποιο είναι το κοινό σας; Γράφετε με κάποιον αποδέκτη κατά νου;

 Θωμάς Μοσχόπουλος: Πρώτα γράφω ξεκάθαρα για εμένα. Τα ποιήματά μου μένουν συχνά στο συρτάρι για χρόνια. Ωστόσο με ενδιαφέρει να τα μοιραστώ. Οι πρώτες μου ποιητικές συλλογές «ΚΟΜΜΑΤΙ ΦΩΤΙΑΣ» και «ΟΙ ΝΥΧΤΕΣ ΤΩΝ ΠΟΙΗΤΩΝ» έχουν διανεμηθεί δωρεάν ηλεκτρονικά και για όποιον ενδιαφέρεται μπορεί να τα κατεβάσει εύκολα με μια αναζήτηση στο διαδίκτυο. Η ποιητική μου συλλογή «ΨΥΧΕΣ» εκδόθηκε προσφάτως ως έντυπο και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Συμπαντικές Διαδρομές». Αν κάποιος αναγνωρίσει στα ποιήματά μου κάτι που αξίζει, θα χαρώ πολύ να το μάθω. Νομίζω πως απευθύνονται σε ανθρώπους που έχουν ανησυχίες, που έχουν ξεπεράσει το στάδιο της απλής βιομέριμνας και βρίσκονται στο επίπεδο της «καθαρής μέριμνας», δηλαδή έχουν αναδυθεί μέσα τους οι ερωτήσεις: «τι είναι ο άνθρωπος-τί είναι ο Κόσμος», που ψάχνουν δηλαδή το παραπάνω πέρα από την καθημερινότητα.

Πολιτισμική Διαδρομή: Υπάρχει κάποιο θέμα ή μοτίβο που επανέρχεται στα ποιήματά σας;

Θωμάς Μοσχόπουλος: Ναι, η τραγικότητα της ανθρώπινης φύσης: το να γνωρίζει κανείς το αναπόφευκτο τέλος, αλλά παρ’ όλα αυτά να είναι καταδικασμένος να ελπίζει. Υπάρχει όμως και η ομορφιά. Η ομορφιά του εφήμερου και η αιωνιότητα των Ιδεών.

Πολιτισμική Διαδρομή: Ποιοι ποιητές σας έχουν σημαδέψει;

Θωμάς Μοσχόπουλος:  Από όσους Έλληνες διάβασα, κανέναν δεν μπορώ να βάλω πάνω από τον Όμηρο. Επίσης, τον συγγραφέα ή τους συγγραφείς των Ορφικών Ύμνων. Από τους νεότερους, θεωρώ δεύτερο Όμηρο τον Κωστή Παλαμά — τον μύστη του Ελληνισμού. Μου αρέσει επίσης πολύ ο Καβάφης, που αναδεικνύει τους ανθρώπινους χαρακτήρες με το ιδιαίτερο του ύφος, το οποίο αγαπώ και θαυμάζω βαθιά. Μάλιστα, δύο ποιήματα στη συλλογή μου «ΨΥΧΕΣ» είναι γραμμένα στο δικό του ύφος: "Ο Μύρων ο Πρεσβύτερος" και το αφιερωματικό "Εις τον Αλεξανδρινόν".

Πολιτισμική Διαδρομή: Η εποχή που ζούμε σάς εμπνέει ή σας απογοητεύει ως ποιητή;

Θωμάς Μοσχόπουλος:  Και τα δύο μαζί. Με εμπνέει μια εσωτερική αντίδραση απέναντι στον αυτοματισμό και στην απώλεια του ανθρωπισμού. Μια αντίσταση απέναντι στον «μετανθρώπινο» τύπο: τον άνθρωπο-ρομπότ, τον μονοδιάστατο άνθρωπο της ύλης. Από την άλλη, με απογοητεύει το γεγονός ότι αυτή η αντίδραση πνίγεται. Συχνά νιώθω πως πυροβολώ πυροτεχνήματα στον αέρα, αλλά κανείς δεν τα κοιτάζει — όλοι είναι απορροφημένοι στον κόσμο της οθόνης και των social media.

Πολιτισμική Διαδρομή : Ποιος είναι ο ρόλος της ποίησης σήμερα; Έχει χώρο; Έχει νόημα;

 Θωμάς Μοσχόπουλος: Έχει νόημα, όταν μπορεί να επηρεάζει θετικά την κοινωνία. Ζούμε σε μια εποχή απομάγευσης, και η ποίηση είναι κατεξοχήν μαγεία. Ο κόσμος έχει ανάγκη τον μάγο — άρα και τον ποιητή. Το πρόβλημα είναι ότι δεν το γνωρίζει. Δεν το κατανοεί, γιατί το «προϊόν» δεν του σερβίρεται σωστά. Χρειάζεται μια επιστροφή στην πρωταρχική ποίηση: τη θρησκευτική τελετουργία. Έναν συνδυασμό μουσικής, ποιητικής μυσταγωγίας, μιας ατμόσφαιρας σχεδόν τελετουργίας. Μια πλήρης επαναφορά στη μακρινή αρχαιότητα, όπου ποίηση και μαγεία ήταν αδιαχώριστες. Ποιος θα είναι ο μέγας μάγος που θα αναλάβει το έργο αυτό, άγνωστο. Ο λαός πάντως χρειάζεται τον «σαμάνο» που θα θεραπεύσει τις πληγές του.

 Πολιτισμική Διαδρομή: Ετοιμάζετε κάτι καινούριο αυτή την περίοδο;

 Θωμάς Μοσχόπουλος: Υπάρχουν αρκετά ποιήματα ακόμα στο συρτάρι. Χρειάζονται κάποιες διορθώσεις — ίσως ασχοληθώ μαζί τους αργότερα. Προς το παρόν, δίνω έμφαση στη συγγραφή. Ετοιμάζω δύο μυθιστορήματα, από τα οποία το πρώτο πιθανόν να είναι έτοιμο μέσα στη χρονιά.

Πολιτισμική Διαδρομή : Αν μπορούσατε να πείτε μία φράση στον άνθρωπο που σας διαβάζει, ποια θα ήταν;

Θωμάς Μοσχόπουλος:  Θα ήθελα να του εκφράσω την εκτίμησή μου, γιατί είναι ξεχωριστός. Θα ήθελα να τον χτυπήσω φιλικά στην πλάτη και να του απαγγείλω ένα τετράστιχο που, πιστεύω, του ταιριάζει:

Το αίμα παντοδύναμο,
μας έσπειρε ξανά,
φυτρώσαμε αγριόχορτα,
άσπαρτα στο χώμα.

 

Ο Τζιάκομο Καζανόβα

Διαβόητος γυναικοκατακτητής, απατεώνας ολκής, θαμώνας των καζίνων και συνομιλητής των ισχυρών της εποχής, ο βενετός γόης έζησε, περιέγραψε και σημάδεψε την άλλη όψη της εποχής του Διαφωτισμού. Τώρα μια νέα βιογραφία ρίχνει ακόμη περισσότερο φως στον μύθο του και ξεχωρίζει ως ένα από τα πιο συναρπαστικά αναγνώσματα του εφετινού καλοκαιριού.

Γεννήθηκε στη Βενετία, σε μια μικρή συνοικία με «άνδρες κερατάδες και γυναίκες πόρνες», όπως έλεγε ένα περιγραφικό τρίστιχο της εποχής. Υπήρξε τυχοδιώκτης, λιμπερτίνος, γόης, απατεώνας, χαρτοπαίκτης, κατάσκοπος, συγγραφέας, μεταφραστής της «Ιλιάδας» και πρότυπο γυναικοκατακτητή ανά τους αιώνες. Ψηλός και επιβλητικός, αν και όχι εντυπωσιακά όμορφος άνδρας, ο Τζιάκομο Καζανόβα (1725-1798) αποτελεί ένα από εκείνα τα κύρια ονόματα που προσωποποιούν σε τέτοιον βαθμό μια έννοια ώστε καταλήγουν ουσιαστικά.

 Εκτός από συνώνυμο της ακατάσχετης ερωτοτροπίας, θα τον χαρακτήριζαν και άλλες λέξεις, όπως γράφει ο ομότιμος καθηγητής Φιλολογίας του Χάρβαρντ Λίο Ντάμρος στην εξαίρετη πρόσφατη βιογραφία «Adventurer. The Life and Times of Giacomo Casanova» (εκδ. Yale University Press): «απιστία, αιμομιξία, απάτη, παιδοφιλία, βαριές σωματικές βλάβες και βιασμός» – ο Καζανόβα ήταν συνδυασμός πωρωμένου γκάνγκστερ και ανεξέλεγκτου ροκά πολύ πριν από την εμφάνισή τους τον 20ό αιώνα. Επιπλέον, όπως θα έκαναν κάποιοι από τους πιο διαβόητους επιγόνους του, φρόντισε να εξομολογηθεί τα πάντα στα απομνημονεύματά του.

 Η «Ιστορία της ζωής μου», γραμμένη στα γαλλικά, τη lingua franca της εποχής, κατέστησε το όνομά του διάσημο ήδη από τον 19o αιώνα. Θαυμαστές της υπήρξαν μεταξύ πολλών άλλων ο Σταντάλ, ο Στέφαν Τσβάιχ, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, οι οποίοι εκτίμησαν τη γραφίδα ενός σχεδόν μυθιστορηματικού χαρακτήρα. Η Βενετία ήταν το Λας Βέγκας του 18ου αιώνα. Κύρια βιομηχανία της δεν ήταν πια το εμπόριο, αλλά η ψυχαγωγία και οι απολαύσεις – κυρίως οι απαγορευμένες. «Οι άνθρωποι δεν ικανοποιούνται με τον συνηθισμένο λιμπερτινισμό· βελτιώνουν και εκλεπτύνουν όλες τις ηδονές και βουτούν σε αυτές ως τον λαιμό» έγραφε το 1699 ο γάλλος περιηγητής Φρανσίς Μαξιμιλιέν Μισόν. Εκτός από τις εταίρες, η «βασίλισσα της Αδριατικής» είχε να επιδείξει εντυπωσιακά θέατρα, σπουδαία μουσική κουλτούρα και διακεκριμένους οίκους γνωστούς ως casini. Η χαρτοπαιξία επιτρεπόταν με αντίτιμο έναν φόρο που τροφοδοτούσε τα κρατικά έσοδα: στο Ριντότο, το κρατικό καζίνο της Γαληνότατης Δημοκρατίας, συνωστίζονταν μασκοφορεμένοι παίκτες, ευγενείς τραπεζίτες με ακάλυπτα πρόσωπα και χαρτοκλέφτες οι οποίοι στην αργκό της εποχής αποκαλούνταν «Ελληνες».

Ο κληρικός που έγινε ιερέας της ακολασίας

Από μια τέτοια πόλη ξεκίνησε στην εφηβεία του ο Τζιάκομο Καζανόβα. Γιος ζεύγους ηθοποιών, καταφρονεμένου επαγγέλματος, είχε προλάβει στο μεταξύ να ανακηρυχθεί διδάκτορας του αστικού και του εκκλησιαστικού Δικαίου από το φημισμένο Πανεπιστήμιο της Πάδοβας, να χειροτονηθεί στην κατώτερη ιερατική βαθμίδα και να προβεί σε ένα πολλά υποσχόμενο πρώτο κήρυγμα. Αυτό όμως ήταν και το τέλος της εκκλησιαστικής του καριέρας, μια και ο δεκαπενταετής κήρυκας προσήλθε στο δεύτερο εν ευθυμία ύστερα από ένα γεύμα, έχοντας ξεχάσει ό,τι είχε απομνημονεύσει, και προκειμένου να γλιτώσει τον εξευτελισμό έπεσε από τον άμβωνα. Μια δεύτερη απόπειρα έπειτα από τρία χρόνια, όταν η μητέρα του πέτυχε τον διορισμό του στην υπηρεσία ενός επισκόπου στη φτωχική Καλαβρία, απέτυχε όταν ο Τζιάκομο είδε το μέρος, έφριξε και τρεις ημέρες μετά ζήτησε από τον προϊστάμενό του απαλλαγή. Χορηγώντας του συστατικές επιστολές για τη Ρώμη, ο επίσκοπος έθεσε τα θεμέλια του πρώτου σταθμού της σταδιοδρομίας του φιλόδοξου νέου. Οι συστάσεις τού εξασφάλισαν μια θέση γραμματέα υπό τον καρδινάλιο Ακουαβίβα, πρέσβη της Ισπανίας στην παπική αυλή. Ομως, οι ευοίωνες προοπτικές έσβησαν όταν (όπως ισχυρίζεται ο ίδιος) βοήθησε την κόρη του καθηγητή του των γαλλικών να το σκάσει με τον εραστή της ή (όπως λένε άλλοι) απήγαγε την κόρη ενός ανιψιού του Πάπα.

 Η τύχη όμως θα ευνοούσε τον Καζανόβα στη Βενετία το 1746. Ενα χαμένο γράμμα που θα παρέδιδε στον αριστοκράτη Ματέο Μπραγκαντίν τη στιγμή ακριβώς ενός ισχαιμικού επεισοδίου, η απόρριψη μιας θεραπείας αφαίμαξης και εφίδρωσης, η ανάρρωση του ασθενούς θα του εξασφάλιζαν τη βαθιά ευγνωμοσύνη του. Εκτοτε, ο Μπραγκαντίν προστάτευε τον Καζανόβα σαν παιδί του παρέχοντάς του την οικονομική άνεση να περιηγείται την Ιταλία. Τυχοδιώκτες σαν τον Καζανόβα δεν ήταν διόλου ασυνήθιστοι στην Ευρώπη του 18ου αιώνα. Φιγούρες που εμφανίζονταν ξαφνικά, κατέλυαν σε μια πόλη με την (υποτιθέμενη) ευγενή καταγωγή και το (απαραίτητο) πνεύμα τους, επιζητώντας την επικερδή με τον έναν ή τον άλλον τρόπο ανάμειξή τους με την τοπική αριστοκρατία κατά τον τρόπο του κόμη Μοντεχρίστου που ο Αλέξανδρος Δουμάς περιγράφει στο ομώνυμο μυθιστόρημά του, ήταν φαινόμενο που σκανδάλιζε αλλά δεν εξέπληττε την κοινωνία. «Γούνες, δαχτυλίδια με διαμάντια μεγάλης αξίας, χρυσές αλυσίδες, μενταγιόν και αδαμαντοποίκιλτες ταμπακέρες ή ρολόγια», συχνά ψεύτικα, ήταν τα απαραίτητα αξεσουάρ τους. Ακροάσεις από ηγεμόνες, επισκέψεις σε σαλόνια κυριών, χοροί μεταμφιεσμένων, γεύματα πολλών πιάτων ήταν το πεδίο δράσης τους. Κατά καιρούς «κόμης Φαρούσι» ή «ιππότης ντε Σαγκάλ», ο Τζιάκομο υπήρξε εξέχον μέλος αυτής της συντροφιάς. Ηδη από την πρώτη του εξόρμηση στη Γαλλία, το 1750, είχε γίνει τέκτονας, αποκτώντας πρόσβαση σε ένα διεθνές δίκτυο επαφών. Στη διεθνή καριέρα, όμως, οδηγήθηκε οριστικά το 1756, όταν, έχοντας καταγγελθεί για «κατάλυση κρέατος την Παρασκευή» και «ύβρεις κατά του Διαβόλου όταν έχανε στα χαρτιά», φυλακίστηκε για 15 μήνες στο δεσμωτήριο του Ανακτόρου των Δόγηδων, από το οποίο δεν είχε δραπετεύσει ποτέ κανείς. 

Ο Καζανόβα οργάνωσε μια μυθιστορηματική απόδραση, πρώτα σκάβοντας κάτω από το πάτωμα του κελιού του και έπειτα, όταν κατά τύχη αυτό έγινε αντιληπτό, τρυπώντας τη μολύβδινη στέγη.

Σεξ, ψέµατα και αριθµολογία

Κατάφερε να φτάσει στο Παρίσι, όπου είχε γνωστούς από την προηγούμενή του διαμονή, και αποφάσισε στο εξής να είναι ένας χαμαιλέοντας που θα υιοθετούσε «τα χρώματα αυτών που ήταν αναγκαίο να ευχαριστήσω». Πάτρονάς του έγινε ο καρδινάλιος και διπλωμάτης από την αυλή του Λουδοβίκου ΙΕ’, Φρανσουά-Ζοακίμ ντε Πιερ ντε Μπερνί. Πρώην πρέσβης της Γαλλίας στη Βενετία, ήταν ο τρίτος άνθρωπος σε έναν προηγούμενο δεσμό του Τζιάκομο με μια βενετή πατρικία κλεισμένη σε μοναστήρι – η οποία ταυτόχρονα διατηρούσε προσωπικά δώματα σε καζίνο όπου συναντούσε τους εκλεκτούς της προς τέρψιν του ηδονοβλεψία καρδιναλίου. Στην υπηρεσία του ο Καζανόβα ανέλαβε ποικίλες αποστολές ως μυστικός πράκτορας και οικονομικός ενδιάμεσος της γαλλικής κυβέρνησης. Εύπορος αρχικά, άπορος στη συνέχεια, περιπλανήθηκε στη Γερμανία, στη Γαλλία, στην Ιταλία, στην Ελβετία, στη Ρωσία, στην Πολωνία, στην Αυστρία, στην Ισπανία διανύοντας συνολικά στα ταξίδια του περίπου 65.000 χιλιόμετρα. Εκδιώχθηκε από τη Φλωρεντία και το Λονδίνο εξαιτίας πλαστογραφιών. Γνώστης της αριθμολογίας, έφτιαχνε ωροσκόπια, άφηνε να εννοηθεί ότι ήταν μέγας μάγος και αλχημιστής: με ένα ασύλληπτο τέχνασμα που περιλάμβανε σεξ και αχαλίνωτους αποκρυφιστικούς τσαρλατανισμούς θα αποσπούσε τεράστια ποσά από την εύπιστη πλούσια μαρκησία Ντ’ Ιρφέ το 1762. Μπορούσε όμως να πέσει κι εκείνος θύμα άλλων επιτηδείων: την επόμενη χρονιά στο Λονδίνο η Μαριάν ντε Σαρπιγιόν, με την κατάλληλη ενορχήστρωση της μητέρας της, του υποσχόταν για μήνες τα θέλγητρά της με αντάλλαγμα δώρα και χρηματικές παροχές. Η εκδίκηση του Καζανόβα ήταν να μάθει σε έναν παπαγάλο να επαναλαμβάνει αδιάκοπα τη φράση «Η μις Σαρπιγιόν είναι πιο π… από τη μητέρα της» και να στείλει τον υπηρέτη του να γυρίζει με αυτόν στους δρόμους της πόλης διαθέτοντάς τον δήθεν προς πώληση για το εξωφρενικό τότε ποσό των 50 λιρών.

 Σε ταξίδια και επισκέψεις, μέγαρα και βίλες, κοιτώνες και άμαξες, εκδρομές και κήπους, τα ερωτικά επεισόδια του Καζανόβα είναι λεγεώνα. Ματιές, κινήσεις, συζητήσεις, καλυμμένες προτάσεις, κορδόνια που λύνονται, κουμπιά που ξεκουμπώνονται, ρούχα που αφαιρούνται αφθονούν. Παρθένες, σύζυγοι, ερωμένες άλλων αποτελούν εξίσου νόμιμους στόχους. Την Κ. Κ. διαδέχεται η Μ. Μ., τη Μαντάμ Χ. η Μαντάμ Ζ. Η Εστέρ τον κάνει να ξεχνά τη Μανόν, η Μαριάν την Πολίν. Το ιδανικό του είναι να σώζει γυναίκες από δύσκολες καταστάσεις – και μετά να κοιμάται μαζί τους. Τα σεξουαλικά νοσήματα δεν είναι πρόβλημα: χάρη στην τύχη και στα γιατροσόφια της εποχής αποφεύγει τη σύφιλη και υπομένει τις τακτικές γονόρροιες. Η ηλικία δεν είναι πρόβλημα: όριο δεν προβλεπόταν από τον νόμο και ο Καζανόβα έλκεται τακτικά από ενδεκάχρονες ή δωδεκάχρονες. Σε μια αξιομνημόνευτη περίπτωση προσελκύεται από έναν καστράτο για να ανακαλύψει ότι πρόκειται για κοπέλα που παριστάνει το ευνουχισμένο αγόρι. Περιγράφει τουλάχιστον ένα υποτιθέμενο επεισόδιο αιμομιξίας – και κάμποσα ομοφυλοφιλικών επαφών. Για να ξελογιάσει τη σύζυγο του βαρόνου φον Ρολ υποδύεται τον σερβιτόρο. Ενας υψηλόβαθμος οθωμανός αξιωματούχος τού προσφέρει την κόρη του και τη δυνατότητα λαμπρής καριέρας στην Οθωμανική Αυτοκρατορία. Μια βενετή αριστοκράτισσα, η Αντριάνα Φοσκαρίνι, σύζυγος πλοιάρχου του ναυτικού της Βενετίας και από τις ελάχιστες ερωμένες του που ταυτίζονται με ακρίβεια, καθώς κατά κανόνα επινοεί ψευδώνυμα, του δίνεται στην Κέρκυρα. Περνά μια νύχτα με τη σύζυγο του δημάρχου της Κολωνίας. Για τρία χρόνια στο Παρίσι είναι αρραβωνιασμένος με τη 17χρονη Μανόν Μπαλετί, κόρη φιλικής του οικογένειας. Στην Πάρμα συζεί για τρεις μήνες με μια «Ενριέτ», γαλλίδα ευγενή που έχει διαφύγει από τον σύζυγό της ο οποίος την κακοποιούσε. Θα είναι ίσως η μοναδική σχέση που θα τον σημαδέψει – γιατί τον εγκαταλείπει εκείνη.

Ισορροπώντας µεταξύ µύθου και πραγµατικότητας

Πόσο αξιόπιστα είναι όλα αυτά; Εξαρτάται. Επεισόδια όπως η διπλή σεξουαλική συνεύρεση το 1757 κατά την παρακολούθηση από ένα μπαλκόνι της δημόσιας εκτέλεσης διά διαμελισμού του Ρομπέρ Φρανσουά Νταμιέν, επίδοξου δολοφόνου του Λουδοβίκου ΙΕ’, πρέπει να αποκλειστούν. Ο Καζανόβα για λόγους επίδειξης διατεινόταν ότι ήταν παρών σε διάφορα μείζονα γεγονότα, συνέδεε τον εαυτό του με πρόσωπα που είχε συναναστραφεί φευγαλέα – ή και καθόλου. Η συνάντησή του με τον Ζαν-Ζακ Ρουσό είναι κατασκευασμένη. Η επίσκεψή του στον Βολταίρο αληθινή («εδώ και είκοσι χρόνια, κύριε, υπήρξα μαθητής σας» – «τιμήστε με με άλλα είκοσι χρόνια μαθητείας και μετά προσκομίστε μου τα δίδακτρα»). Είναι γεγονός ότι γνώρισε τον Φρειδερίκο Β’, τη Μεγάλη Αικατερίνη της Ρωσίας, τον άγγλο διανοούμενο Σάμιουελ Τζόνσον. Πολλά από όσα αφηγείται πράγματι τεκμηριώνονται. Ολα ωστόσο παρουσιάζονται από τη δική του οπτική γωνία – και ο φακός μπορεί ενίοτε να είναι παραμορφωτικός. Η περίπτωση μιας νεαρής μοναχής που συναντά στο Εξ-λε-Μπαν είναι χαρακτηριστική: η φυγή της μαζί του είναι οικειοθελής, η συνεύρεση ενώ εκείνη κοιμάται ισοδυναμεί με βιασμό. Ο Καζανόβα περιγράφει την περίσταση ως φυσιολογική, χωρίς καμία τύψη ή αναστολή.

Πέρα όμως από τον ίδιο υπάρχει η ιστορία της ζωής του. Τα ομώνυμα απομνημονεύματα που συνέγραψε τη δεκαετία του 1790, έχοντας πρώτα επιστρέψει στη Βενετία, συνεργαστεί με τις Αρχές ως πληροφοριοδότης και έπειτα φύγει πάλι και αποσυρθεί στο Ντουξ της Βοημίας ως λόγιος βιβλιοθηκάριος του κόμη Βάλντσταϊν, εκτός από εκπληκτικό ανάγνωσμα αντάξιο πικαρικού μυθιστορήματος αποτελούν και πλατιά τοιχογραφία των ηθών, των νοοτροπιών, του πολιτισμού της εποχής. Ενδύματα, εδέσματα, τεχνικές, πρακτικές, φιλοσοφικές ιδέες, επιστημονικές ανακαλύψεις περνούν μέσα από τις κάπου 3.600 σελίδες του βιβλίου. Και παρά το ότι γράφεται σε μια ηλικία απογοήτευσης, το έργο είναι τελικά ένας πανηγυρικός της ίδιας της ζωής: «Αγάπησα, αγαπήθηκα, απέκτησα πολλά χρήματα και τα ξόδεψα· ήμουν ευτυχισμένος και το έλεγα στον εαυτό μου γελώντας με τους ανόητους μοραλιστές που ισχυρίζονται ότι δεν υπάρχει ευτυχία στη Γη». Η ευτυχία που επικαλείται, βέβαια, ταυτίζεται με την απόλαυση των αισθήσεων – στη συγκεκριμένη περίπτωση αυτών ενός άνδρα που χειραγωγούσε συστηματικά τις γυναίκες, ιδιαίτερα εκείνες των κατώτερών του τάξεων, και δεν έδειξε ποτέ κανένα ενδιαφέρον για τα παιδιά που απέκτησε. Από την άλλη, επρόκειτο για ένα πρόσωπο που σε όλη του τη ζωή υποδυόταν ρόλους: ήταν «ένας άνθρωπος που φορούσε μάσκες» συμπεραίνει ο Λίο Ντάμρος. Ανέστιος ηδονοθήρας στη νεανική του ηλικία, αριστοτέχνης απατεώνας στην ωριμότητά του, ικανός συνομιλητής λογίων στα γεράματά του, ο Τζιάκομο Καζανόβα κατέκτησε κάτι που επιθυμούσε σφοδρά αλλά δεν περίμενε ποτέ – την αιωνιότητα.

Γνωρίζατε ότι στην Ιλιάδα υπάρχει μια από τις πιο συγκινητικές σκηνές ολόκληρης της λογοτεχνίας; Ναι, και αυτές τις μέρες το χρειαζόμαστε!

 Λοιπόν, ο Έκτορας μόλις έχει πεθάνει. 

Τότε ο Πρίαμος μεταμφιέζεται σε ζητιάνο και προχωρά μέσα στη νύχτα για να φτάσει στη σκηνή του Αχιλλέα. 

Και τι συμβαίνει; 

Γονατίζει μπροστά στον δολοφόνο του γιου του! Αυτή είναι μια από τις πιο έντονες στιγμές ολόκληρης της Ιλιάδας: ο Πρίαμος, ένας άντρας που είναι βασιλιάς στη γη του, γονατίζει και φιλά αυτά τα «τρομερά χέρια».

Φιλά το χέρι αυτού που σκότωσε τον γιο του! Και αυτή η χειρονομία είναι πιο ισχυρή από χίλιες λέξεις, σε αυτή τη χειρονομία υπάρχει το παν: ταπεινοφροσύνη, θάρρος, ανιδιοτελής αγάπη. Και εκείνη τη στιγμή ο πόλεμος δεν είναι πλέον ένδοξος, δεν είναι πλέον ηρωικός, υπάρχει μόνο ο πόνος αυτού του πατέρα που ζητά να του επιστραφεί το σώμα του γιου του. 

Και μετά ο Πρίαμος κάνει κάτι εξίσου συγκλονιστικό: μιλάει, αποκαλύπτοντας την καρδιά του. «Σπλαχνίσου με», λέει στον Αχιλλέα, «υπέφερα αυτό που κανένας άλλος θνητός δεν έχει υποφέρει: να φέρω στο στόμα μου το χέρι του δολοφόνου του γιου μου».

Και τι συμβαίνει; Ο Αχιλλέας, ο ανίκητος, ο ακλόνητος, απομακρύνει τον Πρίαμο από τα γόνατά του και τον αγκαλιάζει. Και οι δύο κλαίνε μαζί. Έτσι τελειώνει η Ιλιάδα, με αυτή τη σκηνή. 

Τι σας λέει ο Όμηρος; Ότι η αληθινή «δύναμη» δεν βρίσκεται στους μυς, στον πλούτο ή στην εξουσία ενός ανθρώπου.

Ο Πρίαμος έχει και τα δύο κι όμως γονατίζει, 

ο Αχιλλέας δεν φοβάται κανέναν κι όμως κλαίει. 

Η αληθινή δύναμη δεν βρίσκεται σε αυτό για το οποίο μάχεσαι, αλλά για αυτό για το οποίο γονατίζεις. 

Βρίσκεται στη λέξη που ενώνει τις καρδιές ή τις απομακρύνει, και βρίσκεται στην ταπεινοφροσύνη, γιατί το να αγαπάς και να είσαι ταπεινός είναι το ίδιο πράγμα. Και πάνω απ' όλα μας θυμίζει ότι στον πόλεμο δεν υπάρχουν νικητές ή ηττημένοι, αλλά μόνο ραγισμένες καρδιές. Πρέπει να το θυμόμαστε, έτσι δεν είναι;

Γκουεντολίνα Μιντέι

Ωδή εις το Λόρδο Βύρωνα, του Διονυσίου Σολωμού. Ποιητική Βραδιά

Γράφει ο Παύλος Παπαδόπουλος.

  Φίλες και φίλοι απόψε, με αφορμή την επέτειο της εθνικής εορτής, θα σας παρουσιάσω το υπέροχο επικό ποίημα του Διονυσίου Σολωμού «Ωδή εις το Λόρδο Βύρωνα». Μια μακρά ωδή η οποία αντανακλά το γενικό πένθος για το θάνατο του σπουδαίου φιλέλληνα.

«Η Ελλάδα στέφουσα τον Λόρδο Βύρωνα», αλληγορικό μαρμάρινο σύμπλεγμα, Αθήνα.

 Ο Σολωμός άρχισε να επεξεργάζεται την Ωδή το 1824, αμέσως μετά το θάνατο του Άγγλου Φιλέλληνα στο Μεσολόγγι, τον Απρίλιο του 1824, και τη δημοσιεύτηκε το επόμενο έτος. Λέγεται ότι όταν έφτασαν στη Ζάκυνθο τα νέα για το θάνατο του Μπάιρον, ο Σολωμός πήδηξε πάνω στο τραπέζι της ταβέρνας όπου καθόταν με φίλους του και εντελώς αυθόρμητα συνέθεσε την πρώτη στροφή:

 Λευτεριά για λίγο πάψε/ να χτυπάς με το σπαθί/ κι έλα σίμωσε και κλάψε/ εις του Μπάιρον το κορμί.

 Καθ’ όλη τη διάρκεια της πολιορκίας του Μεσολογγίου οι κανονιοβολισμοί ακούγονταν μέχρι τα παράλια της Ζακύνθου. Το γεγονός αυτό κρατούσε τη σκέψη του Σολωμού σε εγρήγορση.

 Η πρώτη πλήρης μορφή του κειμένου διαμορφώθηκε ύστερα από αλλεπάλληλες επεξεργασίες και αλλαγές. Κατόπιν ο Σολωμός υποδείκνυε πολλές επεξεργασίες και διορθώσεις πάνω στο ποίημα. Αρκετά μετά ο Σολωμός επεξεργάστηκε το ποίημα καταλήγοντας στην απόρριψη της πρώτης δημοσίευσης (ουσιαστικά ο Σολωμός εγκατέλειψε το ποίημα). Σώζονται επίσης αυτόγραφα από απανωτές διορθώσεις από τον ίδιο το Σολωμό με φράσεις αυστηρής αυτοκριτικής.

 Το κείμενο καθαρογράφηκε από τον Γεώργιο Δε Ρώση και συμπεριλήφθηκε στο Τετράδιο Ζακύνθου αριθμός 10. Το 1850 δημοσιεύθηκε στο Ανθολόγιο του Ι. Πανταζή σε μια εκδοχή 172 στροφών. Αργότερα στο Τετράδιο Ζακύνθου αριθμός 20, και ως Εθνικής Βιβλιοθήκης Φ 2. Σκοπός ήταν να προωθηθεί η έκδοση του ποιήματος στο εξωτερικό, κάτι που όμως τελικά δεν έγινε. Η έκδοση των Ευρισκόμενων (συλλογή ερωτικών, εμβληματικών και σύμμικτων ποιημάτων το 1859 από τον Πολυλά και όλες οι μεταγενέστερες εκδόσεις βασίστηκαν στη μορφή των 165 στροφών. Επρόκειτο για μια διαφορετική μορφή.

Προσωπογραφία του 1832, Άνταμ Φρίντελ.

Λίγα λόγια για το Λόρδο Βύρωνα.

 Ο Τζορτζ Γκόρντον Μπάιρον, 6ος Βαρόνος Μπάιρον γνωστός στην Ελλάδα ως Λόρδος Βύρων ήταν Άγγλος ποιητής, από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του ρομαντισμού και από τους σημαντικότερους φιλέλληνες. Υπήρξε εξαιρετικά διάσημος και επιτυχημένος ως ποιητής, αλλά και ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη προσωπικότητα στην Αγγλία, ζώντας άστατη οικονομική ζωή.

 Αργότερα συνέδεσε το όνομα του με την στήριξη των επαναστατικών κινημάτων σε Ιταλία και Ελλάδα, και πέθανε στο πλευρό των Ελλήνων επαναστατών στο Μεσολόγγι μετά από υψηλό πυρετό που ανέπτυξε. Θεωρείται από τους πλέον σημαντικούς Άγγλους λογοτέχνες του 19ου αιώνα, ενώ στην Ελλάδα είναι μια από τις πιο αναγνωρίσιμες μορφές της επανάστασης του 1821 και εθνικός ευεργέτης.

 Το 1823 κατευθύνεται, ύστερα από παρότρυνση της Φιλελληνικής Επιτροπής του Λονδίνου, προς την Ελλάδα, σταματώντας στην Κεφαλονιά, όπου παρέμεινε για έξι μήνες στην οικία του κόμη Δελαδέτσιμα, φίλου του Μαυροκορδάτου. Τελικά, αν και αρχικός προορισμός του ήταν ο Μοριάς, εγκαθίσταται στο Μεσολόγγι, όπου έρχεται σε επαφή με τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο, τον οποίο και υποστηρίζει οικονομικά.

 Εν τω μεταξύ, έχει σχηματίσει ιδιωτικό στρατό από 40 Σουλιώτες, υπό τους Δράκο, Τζαβέλλα και Φωτομάρα. Διατηρούσε αλληλογραφία με Άγγλους επιχειρηματίες όπως ο Σάμουελ Μπαρφ για την οικονομική ενίσχυση των επαναστατών, και ήταν από τους πρώτους που συνειδητοποίησαν τις καταστροφικές συνέπειες που θα είχε το δάνειο στην περίπτωση που αυτό χρησιμοποιείτο όχι για εθνικούς σκοπούς, αλλά για πολιτικές διαμάχες.

Ο Λόρδος Μπάιρον στο νεκροκρέβατό του, Ζοζέφ Ντενί Οντεβάιρ (περ. 1826). Groeningemuseum, Μπρυζ.

 Ένας από τους στενούς φίλους του Βύρωνα στο Μεσολόγγι ήταν ο επίσης σπουδαίος φιλέλληνας Αμερικανός ιατρός, από τη Βοστόνη Σαμουήλ Γκρίντλευ Χάου, ο οποίος στην Ελληνική Επανάσταση του 1821, νεαρός τότε μόλις απόφοιτος του Πανεπιστημίου, είχε έλθει στην Ελλάδα και για έξι χρόνια πρόσφερε εθελοντικά τις ιατρικές του υπηρεσίες στους Έλληνες αγωνιστές.

 Μετά το θάνατο του Λόρδου Βύρωνα ο Χάου κράτησε ως κειμήλιο της φιλίας το αγγλικό κράνος - περικεφαλαία του Βύρωνα, το οποίο αργότερα, το 1925, το έφερε στην Ελλάδα η μικρότερη κόρη από τα 6 παιδιά του Σαμουήλ Χάου, η Μοντ Χάου και το δώρισε στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο της Αθήνας.

 Όταν ο Μπάιρον πέθανε από το πολιορκημένο Μεσολόγγι ακούστηκαν 37 κανονιές, όσες και τα χρόνια του. Από την Ελλάδα τιμήθηκε με την αιώνια ευγνωμοσύνη. Ένα από τα ωραιότερα αγάλματα στο Ζάππειο, στο σημείο όπου η Λεωφόρος Αμαλίας συναντά τη Λεωφόρο Βασιλίσσης Όλγας, τον αναπαριστά στα γόνατα της Ελλάδας. Τέλος το όνομα του δόθηκε σε έναν προσφυγικό συνοικισμό πάνω από το Παγκράτι…

 

Λίγα ακόμη στοιχεία.

 Η Ωδή προς τον Μπάιρον αποτέλεσε ένα από τα μοναδικά λαϊκά αναγνώσματα της προεπαναστατικής περιόδου.

 Το έργο αποτελεί μια ανακρεόντεια ωδή σε τροχαϊκούς οχτασύλλαβους στίχους. Ο όρος ανακρεόντειος αναφέρεται γενικά σε θεματολογία σχετική με τον έρωτα, το κρασί, τις απογοητεύσεις και τις απογοητεύσεις της ζωής, την ευτυχία και τη γοητεία. Όταν μιλάμε, επίσης για τροχαϊκό στίχο εννοούμε το συνταίριασμα μιας τονισμένης και μιας άτονης συλλαβής, ενός στίχου που έχει ζυγό αριθμό συλλαβών. Σε αυτήν την περίπτωση τονίζονται οι μονές συλλαβές, όχι όμως απαραίτητα όλες.

 Ο Κάλβος, συνέγραψε επίσης ένα παρόμοιο ποίημα για τον Μπάιρον. Βρίσκεται στην αρχή του τόμου των Λυρικών (1826). Ο αυθορμητισμός του Σολωμού εδώ υποκαθιστάτε με έναν αυστηρό διάκοσμο από τον Κάλβο.

Ανακοίνωση του θανάτου του Λόρδου Βύρωνα με δημοσίευση της 7ης Απριλίου 1824 στην Ελληνική Γλώσσα στην εφημερίδα Νέας Υόρκης The Albion. Ιστορικό Αρχείο Ευγενίας Αντωνίου Σκιαθά

 Η Ωδή είναι (μαζί με τον Ύμνο) το μοναδικό μεγάλο έργο του ποιητή. Ως προς τη μορφή και το ύφος ακολουθεί στενά τον Ύμνο. Το έργο θεωρήθηκε από αρκετούς ένα αδύναμο αντίγραφο του Ύμνου εις την ελευθερία.  Στο ποίημα αυτό ο Σολωμός μεταχειρίζεται την υπερβολή. Ο ίδιος λέει: «Η δυσκολία που νοιώθει ένας συγγραφέας δεν είναι να δείξει φαντασία και πάθος, αλλά να τα υποτάξει στο νόημα της τέχνης.»

Σε μία από τις στροφές λέει:

 Συχνά εβράχνιασε η μιλιά του/ Τραγουδώντας λυπηρά/ Πως στον ήλιο αποκάτου/ Είναι λίγη η ελευτεριά.

 Ο ποιητής και σε αυτό το έργο γράφει στη γλώσσα του λαού. Ο Σολωμός πήρε θέση στο γλωσσικό ζήτημα, υποστηρίζοντας το μοντέλο των δυτικών ομιλούμενων γλωσσών. Ουδέποτε όμως θεώρησε δεδομένο ότι η γραπτή γλώσσα πρέπει να ταυτίζεται με την ομιλούμενη. Προώθησε τη γνώμη ότι η ομιλούμενη γλώσσα πρέπει να αποτελεί βάση για τη γραπτή. Ο Σολωμός έγραφε στη γλώσσα του λαού σα να ήθελε ενδόμυχα να γίνει ο ¨Εθνικός Ποιητής¨.

Ο Διονύσιος Σολωμός

 

Πηγές:

1)      Roderick Beaton, Εισαγωγή στη Νεώτερη Ελληνική Λογοτεχνία, μετάφρ. Μ Σπανάκη, εκδ. Νεφέλη, Αθήνα 1996.

 

2)      Mario Vitti, Ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας, μετάφρ. Δ. Λουκά, εκδ. Οδυσσέας, Αθήνα 2003.

 

3)      Δημήτρης Αγγελάτος, Το έργο του Διονυσίου Σολωμού και ο κόσμος των λογοτεχνικών ειδών, Gutenberg, Αθήνα 2009.

 

4)      Λίνος Πολίτης, Ιστορία της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, εκδ. Μ.Ι.Ε.Τ., Αθήνα 1984.

5)      https://www.artigo.gr/people/lord-byron-maid-ofathens-ere-we-part/

6)      https://www.ethnos.gr/history/article/204219/lordosbyronenaskoinostyxodiokthspoyxreosethnelladaposhistoriatonagkaliasekaitononomasefilellhna

7)      www.elzoni.gr/html/ent/149/ent.20149.asp

8)      https://zakynthos-museumsolomos.gr/eis-ton-thanaton-tou-lord-bairon.html

9)      https://www.maxmag.gr/afieromata/ellada1821/lordos-vyron-o-romantikos-poiitis-symvolo-toy-filellinismoy/

10)   https://polinices50.rssing.com/chan-22777447/all_p83.html

-Ο Παύλος Παπαδόπουλος γεννήθηκε το 1978 στη Δράμα, μεγάλωσε στις Σέρρες και έζησε στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Από το 1996 εργάζεται στο δημόσιο σε διάφορες διοικητικές θέσεις. Είναι απόφοιτος της Σχολής Αξιωματικών της Ελληνικής Αστυνομίας, της Σχολής Αστυφυλάκων της Αστυνομικής Ακαδημίας, της Σχολής Επιμόρφωσης και μετεκπαίδευσης ΕΛ.ΑΣ., και της Σχολής Ελληνικού Πολιτισμού, του Τμήματος Ανθρωπιστικών. Σπουδών του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου. Μιλάει Αγγλικά και Γερμανικά.

Ελλάδα-Σκωτία 1-0, το 1994

 Προκριματικά Euro 1996...

Τι ακριβώς είναι το Διεθνές Δίκαιο. Γράφει ο Παύλος Παπαδόπουλος.

  Τι ακριβώς είναι το Διεθνές Δίκαιο; Σύμφωνα με ένα αρκετά διαδεδομένο ορισμό, είναι «το νομικό σύστημα το οποίο διέπει τη διεθνή κοινότητα. (Ρούκουνας)». Ενώ ένας άλλος ορισμός το ορίζει ως «το σύνολο νομικών κανόνων οι οποίοι διέπουν αποκλειστικώς τις σχέσεις μεταξύ των κρατών ή και Διεθνών Οργανισμών.»(Σκαλτσάς). Το σύγχρονο Διεθνές Δίκαιο διαπερνά όλους τους τομείς του εσωτερικού δικαίου χωρίς φυσικά να περιορίζεται στις διακρατικές σχέσεις. Επιπλέον, ρυθμίζει ολοένα και περισσότερο κανόνες κοινωνικής συμπεριφοράς.

  Τα κράτη είναι ανεξάρτητες οντότητες και σχηματίζουν de facto κοινωνία, τη διεθνή κοινότητα. Η διεθνής κοινότητα δεν αποτελείται μόνο από τα κράτη αλλά και από τα ανθρώπινα όντα, τα οποία αποτελούν τα κράτη. Και τα δύο έχουν ανάγκη κανόνων. Οι κανόνες αυτοί ρυθμίζουν σχέσεις, συμβιβάζουν συμφέροντα και κανονίζουν τη δικαιοδοσία των νόμων.

  Σήμερα παρατηρείται παγκοσμίως εντυπωσιακή παρέμβαση του νομικού επιστήμονα και κυρίως του εσωτερικού δικαστή, στην ερμηνεία και την εφαρμογή των διεθνών κανόνων. Οι χρήστες του Διεθνούς Δικαίου είναι αναρίθμητοι. Ο ρόλος των Διεθνών Συνθηκών είναι σήμερα καταλυτικός, καθώς ενσωματώνουν νόμους σύμφωνους προς το Διεθνές Δίκαιο.

 

Διεθνής Συνθήκη.

  Τι σημαίνει όμως Διεθνής Συνθήκη; Υπό την ευρεία έννοια του όρου σημαίνει μια σειρά από διαδικασίες που απολήγουν στην τελική έκφραση της βουλήσεως των κρατών. Η Συνθήκη (treaty, traite, Vertrag, trattato, tratendo) εννοείται η κάθε συμβιβαστική σχέση που συνάπτεται μεταξύ των υποκειμένων του Διεθνούς Δικαίου είτε μεταξύ κρατών και Διεθνών Οργανισμών που έχουν δικαιοπρατική ικανότητα και αποσκοπούν στην παραγωγή έννομων αποτελεσμάτων. Παράλληλοι όροι είναι: σύμβαση, συμφωνία ανταλλαγή επιστολών, πρωτόκολλο, διακήρυξη, σύμφωνο, καταστατικός χάρτης, τελική πράξη, understanding, memorandum, modus Vivendi κλπ. Με τη σύναψη Συνθήκης τα κράτη αναλαμβάνουν διάφορες δεσμεύσεις.

  Η σύναψη Συνθήκης περιλαμβάνει διαπραγμάτευση, επεξεργασία και διατύπωση κειμένου. Αρχικά γίνεται διαπραγμάτευση προκειμένου να επιτευχθεί συνεργασία.

  Η διαφορά μεταξύ διμερών και πολυμερών συνθηκών είναι ευδιάκριτη. Από νομική άποψη αυτοί οι δύο τύποι διαφέρουν ως προς την ακτινοβολία τους, καθώς σπάνια διμερής συνθήκη έχει οδηγήσει στην αποκρυστάλλωση εθιμικών κανόνων, αλλά ως προς τη διαπραγμάτευση και σύναψη, την έναρξη ισχύος, τη δυνατότητα διατυπώσεως επιφυλάξεων, την ερμηνεία την αναθεώρηση, τη λήξη ισχύος κλπ. Στις πολυμερείς συνθήκες, το στοιχείο συλλογικότητας ποικίλει ανάλογα με το αντικείμενο και το σκοπό τους.

  Η υπογραφή μιας συνθήκης αποτελεί διεθνή δέσμευση και αναγνωρίζει την υπόσταση του κειμένου. Αποτελεί επιπλέον και υπόσχεση από το εκάστοτε κράτος ότι θα εξετάσει τη δυνατότητα επικύρωσης της, σύμφωνα με το άρθρο 17 της Σύμβασης περί Συνθηκών. Τα κράτη εκφράζουν τη βούληση να δεσμευτούν άνευ εταίρου από το κείμενο της συνθήκης σύμφωνα με το άρθρο 17 της ίδιας συνθήκης (περί Συνθηκών). Τέλος, η επικύρωση μιας συνθήκης μπορεί να γίνει πολύ αργότερα από την υπογραφή της.

   Σχετικά με την έναρξη ισχύος μιας συνθήκης θα πούμε ότι υπάρχουν συνθήκες που ισχύουν από τη στιγμή της υπογραφής τους. Επίσης, αν η συνθήκη δεν περιέχει διάταξη σχετική με την έναρξη ισχύος είναι δυνατόν να ισχύσει και μετά την κατάθεση ορισμένου αριθμού επικυρώσεων από κάποια κράτη. Γενικότερα οι Διεθνείς Συμβάσεις τίθενται σε ισχύ σύμφωνα με τους όρους της κάθε μιας από την επικύρωση τους με νόμο του κράτους.

 

Κλάδοι του Διεθνούς Δικαίου.

  Η κλασική νομική επιστήμη υιοθετεί μια παραδοσιακή διάκριση δικαίου σε κανόνες δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου. Το Διεθνές Δίκαιο διακρίνεται λοιπόν σε δύο μεγάλους κλάδους: Το Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο και το Ιδιωτικό Διεθνές Δίκαιο.

  Το Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο αφορά κράτη και πολιτείες που αποκτούν διεθνή προσωπικότητα. Έρχεται φυσικά σε αντιδιαστολή με το Ιδιωτικό Διεθνές Δίκαιο  και άλλες νομικές οντότητες όπως οι Διεθνείς Οργανισμοί (Ο.Η.Ε., ΝΑΤΟ, Ο.Ο.Σ.Α. κλπ). Οι προαναφερόμενοι οργανισμοί αποκτούν νομική προσωπικότητα.

  Από την άλλη το Ιδιωτικό Διεθνές Δίκαιο αφορά κυρίως τους υπηκόους των κρατών. Κανονίζει τη δικαιοδοσία των νόμων στους οποίους υπόκεινται οι υπήκοοι των διαφόρων κρατών στις διάφορες ενέργειες τους. Έχει να κάνει κυρίως με αστικές υποθέσεις όταν οι διάδικοι είναι υπήκοοι δύο ή περισσότερων διαφορετικών κρατών.

 

Διακρίσεις του Διεθνούς Δικαίου.

  Το Διεθνές Δίκαιο διακρίνεται και σε Ειδικό και Γενικό. Το Γενικό εφαρμόζεται από σχεδόν όλα τα κράτη ενώ από την άλλη το ειδικό, από τον προσδιορισμό του και μόνο γίνεται κατανοητό ότι αφορά ορισμένα μόνο κράτη. Θα αναφερθώ σε ακόμη μια διάκριση, αυτή μεταξύ Γραπτού και Άγραφου Διεθνούς Δικαίου. Το Γραπτό είναι το Ειδικό Διεθνές Δίκαιο, το αποκαλούμενο Συμβατικό Διεθνές Δίκαιο, που περιλαμβάνει Διμερείς ή Πολυμερείς (μεταξύ κρατών) Διεθνείς Συμβάσεις. Το Άγραφο είναι στην ουσία το Γενικό Διεθνές Δίκαιο, που απεριλαμβάνει την Αρχή Τήρησης Συμβάσεων (pacta sunt servant), καθώς και την ετεροδικία ορισμένων διπλωματών κλπ.

  Η υιοθέτηση μιας Διεθνούς Συνθήκης από το εσωτερικό δίκαιο ενός κράτους σε κάποιες περιπτώσεις απάντησε σημαντικές αντιδράσεις. Κυριάρχησε κάποιες φορές ο φόβος ότι μέσω μιας συνθήκης θα προέκυπτε κίνδυνος επέμβασης στα εσωτερικά ζητήματα. Πρόκειται για μια αναχρονιστική άποψη, καθώς η διεθνής ζωή επηρεάζει αναπόφευκτα την πραγματικότητα των κρατών. Η Σύμβαση Συνθηκών του 1969 με το άρθρο 27 ορίζει: «ένα κράτος δεν μπορεί να επικαλεστεί το εσωτερικό δίκαιο για να δικαιολογήσει τη μη εφαρμογή μιας Συνθήκης.» Η σύναψη μιας συνθήκης είναι η τελική ενέργεια η οποία ολοκληρώνεται με την επικύρωση της. Συνεπώς ορθά επισημαίνεται ότι οι σχέσεις εσωτερικού και Διεθνούς Δικαίου υποδηλώνουν τη διαμάχη μεταξύ της κρατικής κυριαρχίας και της διεθνούς δικαιοδοσίας.

  Το Διεθνές Δίκαιο ρυθμίζει κατά κύριο λόγο τις σχέσεις μεταξύ των κρατών, ενώ το εσωτερικό δίκαιο, που είναι πιο περιορισμένο, τις σχέσεις μεταξύ ατόμων ενός κράτους. Το εθνικό δίκαιο θεσπίζεται από κάθε κράτος μόνο του, από την άλλη το Διεθνές Δίκαιο αναγνωρίζεται από δύο ή περισσότερα ή από όλα τα κράτη. Και τα δύο συστήματα εντάσσονται στο νομικό πλαίσιο της έννομης τάξης. Ο σκοπός του Διεθνούς Δικαίου είναι να εξασφαλίσει τα πρωτεία στο εσωτερικό δίκαιο. Για τη σχέση εσωτερικού και Διεθνούς Δικαίου έχουν διατυπωθεί δύο θεωρίες εκ διαμέτρου αντίθετες, οι οποίες διακρίνονται μεταξύ τους.

  Σύμφωνα με τη ¨Μονιστική θεωρία¨ υφίσταται ενότητα μεταξύ Διεθνούς Δικαίου και εσωτερικής έννομης τάξης. Οι κανόνες δικαίου διαβαθμίζονται σε επάλληλες νομικές κατηγορίες, επειδή όμως το νομικό σύστημα του Διεθνούς Δικαίου είναι ελλιπές πρέπει να θεωρείται μέρος του παγκοσμίου δικαίου που αποτελείται από τα επιμέρους εθνικά δίκαια. Εξαιτίας της αλληλεξάρτησης των κανόνων δικαίου, το Διεθνές Δίκαιο, πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ενιαίο σύνολο. Τα εσωτερικά όργανα εφαρμόζουν το Διεθνές Δίκαιο ως υπέρτατο κανόνα, έτσι στην πυραμίδα που σχηματίζεται δεν μπορεί να υπάρξει σύγκρουση μεταξύ εσωτερικού και Διεθνούς Δικαίου.

  Σε περιπτώσεις σύγκρουσης εσωτερικού και Διεθνούς Δικαίου υπερέχει, κατά τη ¨Μονιστική θεωρία¨ το δεύτερο και όχι το πρώτο όπως υποστηρίζει η ¨Δυΐστική θεωρία¨. Κάτι τέτοιο έχει επικρατήσει στο Διεθνές Δίκαιο σήμερα και είναι υποχρεωμένοι όλοι να δεχτούν το Διεθνές Δίκαιο, και ειδικά τα εθνικά δικαστήρια αλλιώς παρανομούν. Όλα αυτά σε αντίθεση με το Ευρωπαϊκό Κοινοτικό Δίκαιο το οποίο ενεργεί απευθείας στο αντίστοιχο εσωτερικό δίκαιο. Το Κοινοτικό Δίκαιο επικαλύπτει, τροποποιεί και συμπληρώνει το εσωτερικό δίκαιο και όμως παραμένει Κοινοτικό/Ενωσιακό Δίκαιο. Οι αντιρρήσεις που προτάσσονται στη ¨Μονιστική θεωρία¨ επικεντρώνονται κυρίως στο γεγονός ότι καταργεί την αυθυπαρξία του εσωτερικού δικαίου.

  Σύμφωνα τώρα με τη ¨Δυΐστική θεωρία¨, η οποία επικρατούσε στο Διεθνές Δίκαιο μέχρι τις αρχές του 20^ου αιώνα, τα δύο συστήματα είναι ισοδύναμα και ανεξάρτητα μεταξύ τους. Οι πηγές, τα υποκείμενα και η θεσμική διάρθρωση διαφέρουν ανάμεσα στα δύο συστήματα. Το Διεθνές Δίκαιο δεν έχει υποχρεωτική ισχύ στο εθνικό δίκαιο. Το εσωτερικό δίκαιο επίσης δεν έχει ισχύ πάνω στο Διεθνές, καθώς οι κανόνες του εσωτερικού δικαίου απορρέουν από τη βούληση του κράτους, ενώ αυτοί του Διεθνούς από την κοινή βούληση των κρατών.

  Το κράτος υποχρεώνεται να θεσπίσει ένα παράλληλο κανόνα και στο εσωτερικό δίκαιο. Κατά τη θεωρία αυτή, σύμφωνα με το Ρούκουνα, ακόμη και στις ακραίες περιπτώσεις, κατά τις οποίες μια διεθνής συνθήκη περιέχει, δηλαδή δίκαιο που μπορεί να εφαρμοστεί με τον ίδιο τρόπο στην εσωτερική νομοθεσία, από όλα τα συμμετέχοντα στη συνθήκη κράτη, αυτό το ενιαίο δίκαιο δεν εντάσσεται στο εσωτερικό δίκαιο μόνο του. Αν το εθνικό δίκαιο συμπίπτει με το Διεθνές Δίκαιο δεν υπάρχει πρόβλημα. Αν συγκρουστούν όμως ποιο θα κυριαρχήσει; Σε αυτήν την περίπτωση τα εσωτερικά όργανα είναι υποχρεωμένα να εφαρμόσουν το Σύνταγμα και τους Νόμους τους.

 

Η εφαρμογή των κανόνων του Διεθνούς Δικαίου.

  Οι κανόνες του Διεθνούς Δικαίου εφαρμόζονται υποχρεωτικά από το δικαστήριο εφόσον δεν αντιτίθενται σε εσωτερικό νόμο. Γενικώς, οι κανόνες Διεθνούς Δικαίου καθίστανται, σύμφωνα με το Σκαλτσα, υποχρεωτικοί δια τα κρατικά όργανα και τους ιδιώτες μόνο μετά: «Το σχηματισμό των εις εθνικόν δίκαιον. Τούτο ειδικώς ισχύει προκειμένου μερί των Διεθνών Συνθηκών, αι οποίαι κυρούμεναι και δημοσιευμέναι, αποτελούν νόμο του κράτους.»

  Το άρθρο 2 παρ. 2 του ελληνικού συντάγματος το διευκρινίζει αυτό ξεκάθαρα. Σύμφωνα πάλι με το Ρούκουνα η διάταξη αυτή περιέχει δύο στοιχεία: Το πρώτο είναι η συμμόρφωση προς το Διεθνές Δίκαιο, που πρέπει να εξακολουθεί να είναι παράδοση για τη χώρα μας, και το δεύτερο είναι η πολιτική επιδίωξη για ειρήνη και δικαιοσύνη (στοιχεία που το ένα συμπληρώνει οπωσδήποτε το άλλο) μέσα από δυναμικές πρωτοβουλίες για ανάπτυξη φιλικών σχέσεων με τους άλλους λαούς και με τα άλλα κράτη. Τα όργανα του κράτους έχουν έτσι μια σαφή επιταγή στο πρώτο σκέλος της διατάξεως και μια προκαθορισμένη πολιτική ως προς το δεύτερο μέρος της διατάξεως. Σημειώνεται ότι η όλη δομή του άρθρου 2 παρ. 2 του Συντάγματος του 1975 ήταν κακή, αλλά και η διατύπωση δεν ήταν καλύτερη. Το 1986 η διατύπωση έγινε σαφέστερη και όταν το άρθρο 2 παρ. 2 αναφέρεται στις φιλικές σχέσεις «μεταξύ των λαών και των κρατών» εννοεί «μεταξύ των άλλων λαών και των άλλων κρατών».

   Ας ακολουθήσουμε τη συνέχεια του σκεπτικού του Ρούκουνα: «Στο σημείο αυτό είναι αναγκαία μια βασική παρατήρηση: Το πνεύμα με το οποίο συντάχθηκαν οι διατάξεις του Συντάγματος του 1975 περί Διεθνούς Δικαίου αξίζει κάθε έπαινο και τοποθετεί τη χώρα μας ανάμεσα στις πιο προσαρμοσμένες (συνταγματικώς) στις σύγχρονες ανάγκες της διεθνούς ζωής. Η διατύπωση όμως των διατάξεων αυτών από φραστική, καθώς και από νομοτεχνική άποψη υπήρξε αδόκιμη, και έχει οδηγήσει σε άσκοπες παρερμηνείες. Και αυτό θα είχε αποφευχθεί αν λαμβάνονταν υπόψη από την Ε΄ Αναθεωρητική Βουλή μερικές παρατηρήσεις που έγιναν τότε από εμπειρογνώμονες του κλάδου. Αν δε, για να διευκρινίσει κανείς το κείμενο του Συντάγματος, αναζητήσει λύσεις στα πρακτικά των υποεπιτροπών, της επιτροπής της Ε΄ Ολομέλειας της Ε΄ Αναθεωρητικής Βουλής τότε είναι που θα δυσκολευθεί περισσότερο, γιατί αρκετοί από τους αγορητές δεν ήταν οικείοι με το Διεθνές Δίκαιο.» Σύμφωνα με τον ίδιο «Για το συμβατικό δίκαιο το Σύνταγμα απαιτεί για να εφαρμοστεί ένας κανόνας Διεθνούς Δικαίου να έχει κατισχύσει του νόμου, δηλαδή να έχει κυρωθεί διά νόμου.»

  Υπάρχουν όμως και συνθήκες που δεν έχουν κυρωθεί με νόμο. Πρόκειται για συμφωνίες απλοποιημένης μορφής που δεν αποτελούν Διεθνείς Συνθήκες. Οι Συνθήκες αυτές εντάσσονται με διάταγμα ή απόφαση. Συνεπώς αυτές οι Συνθήκες σε περιπτώσεις συγκρούσεων με τον εσωτερικό νόμο δεν πρέπει να θεωρούνται ότι κατισχύουν του νόμου (Ρούκουνας).

  Το Σύνταγμα του 1975 αναγνωρίζει πρωτεία μόνο υπέρ συνθηκών που έχουν κυρωθεί με τυπικό νόμο. Έτσι λοιπόν, ο εφαρμοστής δικαίου διαβάζει τον κανόνα αυτόν και τον αντιπαραβάλλει προς το εσωτερικό δίκαιο. Σε κάθε περίπτωση, και με αυτό θα κλείσουμε, θα πρέπει να επιδιώκεται αρμονία Διεθνούς και Εσωτερικού Δικαίου…

 

 -Ο Παύλος Παπαδόπουλος γεννήθηκε το 1978 στη Δράμα, μεγάλωσε στις Σέρρες και έζησε στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη. Από το 1996 εργάζεται στο δημόσιο σε διάφορες διοικητικές θέσεις. Είναι απόφοιτος της Σχολής Αξιωματικών της Ελληνικής Αστυνομίας, της Σχολής Αστυφυλάκων της Αστυνομικής Ακαδημίας, της Σχολής Επιμόρφωσης και μετεκπαίδευσης ΕΛ.ΑΣ., και της Σχολής Ελληνικού Πολιτισμού, του Τμήματος Ανθρωπιστικών. Σπουδών του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου. Μιλάει Αγγλικά και Γερμανικά.

 

 

Η Ελλάδα και η νέα Γιάλτα. Αλέξης Παπαχελάς

 Πριν από 80 χρόνια, η γεωπολιτική μοίρα της χώρας σφραγίστηκε πάνω σε ένα κομμάτι χαρτί που έδωσε στους ομοτράπεζούς του ο Ουίνστον Τσώρτσιλ. Σήμερα έχει κανείς την αίσθηση πως ο πλανήτης θα ξαναμοιραστεί. Οχι ακριβώς όπως έγινε στη Γιάλτα το 1945. Γιατί ούτε η Ελλάδα είναι η διχασμένη, ρημαγμένη χώρα του τέλους του πολέμου. Αλλά και γιατί ο πλανήτης είναι πολύ πιο άναρχος και δεν είναι καθαρό ούτε ποιος είναι ο νικητής και ποιος ο ηττημένος, ούτε επίσης ποιοι θα καθίσουν στο τελικό τραπέζι, όπου θα χαραχτούν οι νέες σφαίρες επιρροής.

Αφήστε επίσης που με τον Τραμπ και τον Πούτιν στο τραπέζι, δεν ξέρεις πού μπορείς να καταλήξεις. Ο μεν Τραμπ μπορεί εύκολα να σε ανταλλάξει με κάτι που δεν μπορείς καν να φανταστείς, ο δε Πούτιν παίζει αριστοτεχνικά το παιχνίδι χωρίς να ανοίγει ποτέ τα χαρτιά του.

Η Ελλάδα έχει τα τελευταία 60 χρόνια δύο μεγάλες αγωνίες: Η πρώτη είναι να κινείται πάνω σε σταθερές ράγες, που την προφυλάσσουν από περιπέτειες και εκτροπές, διασφαλίζοντας τον συνεχή εκσυγχρονισμό της. Αυτό μας διασφάλισε η Ε.Ε. Η δεύτερη αγωνία ήταν και παραμένει η Τουρκία. Γι’ αυτό το ζήτημα είχαμε εναποθέσει τις ελπίδες μας στις σχέσεις με τις ΗΠΑ. Θεωρούσαμε ότι σε οριακές στιγμές η Ουάσιγκτον θα παρενέβαινε για να αποτρέψει έναν πόλεμο στο Αιγαίο ή στην Κύπρο. Κυρίως, γιατί δεν θα ήθελε να διαταραχθεί η συνοχή της δυτικής συμμαχίας. Οπως λέει συχνά ένας βετεράνος και έμπειρος διπλωμάτης, «εμείς παριστάναμε ότι θα στεκόμασταν στο πλευρό των ΗΠΑ σε έναν γενικευμένο πόλεμο και εκείνοι ότι μας παρείχαν εγγυήσεις ασφαλείας».

Τώρα, όμως, έχουμε περάσει από την εποχή των ασφαλών υποθέσεων και της διπλωματικής υποκρισίας στον απολύτως στεγνό κόσμο της συναλλαγής. Εκείνο το παλιό κλισέ κάθε Ελληνα πολιτικού όταν απευθυνόταν σε Αμερικανό συνομιλητή του, ότι «η Ελλάδα είναι το λίκνο της Δημοκρατίας», ελάχιστους αφορά και μοιάζει γραφικό όταν βλέπεις πώς συμπεριφέρεται ο Τραμπ στον Καναδά, τη χώρα με την οποία οι ΗΠΑ διατηρούν τις πιο στενές σχέσεις.

Είμαστε πια σε έναν κόσμο όπου η ερώτηση, πριν συμμετάσχεις στο μοίρασμα της τράπουλας, είναι «και εσύ τι φέρνεις στο τραπέζι;». «Εχεις στρατό; Μάλιστα. Είσαι διατεθειμένος να ρισκάρεις να τον στείλεις σε μια επικίνδυνη αποστολή για λογαριασμό των συμμάχων σου;», «Εχεις φυσικούς πόρους, έλα να κάνουμε ένα ντιλ», «Διαθέτεις σοβαρή πολεμική βιομηχανία; Εχεις να προσφέρεις καινοτομία ή παραγωγή οπλικών συστημάτων;».

Δυστυχώς, έχουμε αποδυναμώσει μόνοι μας κάποια από τα χαρτιά μας. Ο εγχώριος λαϊκισμός και η διαχρονική φαυλότητα και ανεπάρκεια του πολιτικού μας συστήματος διέβρωσαν την απαραίτητη κουλτούρα ασφαλείας. Στα λόγια «είμαστε Ισραήλ», στην πράξη ό,τι να ‘ναι σε κρίσιμους τομείς. Εχουμε πάντως αποδειχθεί καλοί στο να παίζουμε τα γεωπολιτικά χαρτιά μας από τον Μαυροκορδάτο έως τις μέρες μας. Με λίγη ευρηματικότητα και επιμονή, θα βρούμε το ασφαλές γεωπολιτικό μονοπάτι. Αρκεί να σοβαρευτούμε, ενωμένοι αν γίνεται… Γιατί το πιο βασικό σε αυτό το άναρχο και επικίνδυνο σκηνικό είναι να μπορείς –στα δύσκολα– να βασιστείς στις δικές σου δυνάμεις.

 Το έμαθε το μάθημα η Ουκρανία, που κινδυνεύει να μην καθίσει στο μεγάλο τραπέζι που αφορά το δικό της μέλλον και η οποία είδε τις γεωπολιτικές βεβαιότητες και προσδοκίες της να καταρρέουν σε λίγες ώρες.

Πηγή: Καθημερινή

Επίσκεψη του Δημοτικού Σχολείου Κερδυλλίων Σερρών στην Αρχαία Άργιλο.

 11 Ιουν 2018.

Το Δημοτικό Σχολείο των Μαρτυρικών Κερδυλλίων Σερρών - Δήμου Αμφίπολης Σερρών στην Αρχαία Άργιλο.

Οι Μαθητές και οι Δάσκαλοι του Δημοτικού Σχολείου Μαρτυρικών Κερδυλλίων Σερρών επισκέφθηκαν την Αρχαία Άργιλο -λίγο έξω από τα Νέα Κερδύλλια. Εκεί τους περίμενε - τους υποδέχτηκε και τους ξενάγησε με πολύ χαρά ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Μόντρεαλ και Υπεύθυνος των ανασκαφών της Αρχαίας Αργίλου κ. Jacques Y. Perreault Η Αρχαία Άργιλος μας εξήγησε ο καθηγητής κ. Jacques Y. Perreault ήταν μία από τις τέσσερις αποικίες της Άνδρου στο Βόρειο Αιγαίο -οι υπόλοιπες τρεις βρίσκονταν στη Χαλκιδική (Σάνη της Ακτής, Στάγειρα, Ακανθος). Οι Έλληνες άποικοι εγκαταστάθηκαν στην περιοχή στα μέσα του 7ου π.Χ. αιώνα (654 π.Χ.), με σκοπό την εκμετάλλευση του μεταλλευτικού και γεωργικού πλούτου. Για περίπου εβδομήντα χρόνια, οι Ανδριώτες έζησαν μαζί με τον ντόπιο θρακικό πληθυσμό -συμβίωση που επιβεβαιώνουν τα πασσαλόπηκτα σπίτια που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη και τα κατάλοιπα της λεγόμενης θρακομακεδονικής κεραμικής. Η ακμή της συνεχίστηκε ώς την ίδρυση της Αμφίπολης (αποικία που ίδρυσαν οι Αθηναίοι το 437 π.Χ.). Η πόλη καταστράφηκε από το πέρασμα της στρατιάς του Φιλίππου το 357 π.Χ. και ο έλεγχος της περιοχής πέρασε σ' έναν από τους Μακεδόνες εταίρους του Φιλίππου του Β' και δεν κατοικήθηκε πλέον παρά μόνο στην Ακρόπολη. Στο τέλος της ξενάγησης ο καθηγητής κ. Jacques Y. Perreault πρόσφερε σ' όλα τα παιδιά και τους δασκάλους πορτοκαλάδα . Ευχαριστούμε Θερμά τον καθηγητή κ. Jacques Y. Perreault και τους φοιτητές του για την ξενάγηση και την φιλοξενία !