🇬🇷⚔️ Σαν σήμερα, πριν από 106 χρόνια, στις 9 Ιουνίου 1920, οι σάλπιγγες του Ελληνικού Στρατού ηχούσαν νικηφόρα στα χώματα της Ιωνίας.Υπό τις διαταγές του αντιστρατήγου Λεωνίδα Παρασκευόπουλου, άρχιζε η μεγάλη θερινή επίθεση που έμελλε να καταγράψει μία από τις λαμπρότερες σελίδες των ελληνικών όπλων. Οι ελληνικές μεραρχίες προχωρούσαν με ορμή και αυτοπεποίθηση. Το Ντερέκιοϊ, η Μεντεχώρα, η Φιλαδέλφεια, το Σόμα, το Μπαλικεσίρ, η Πάνορμος και τελικά η ιστορική Προύσα έβλεπαν τις γαλανόλευκες να κυματίζουν θριαμβευτικά. Το τουρκικό μέτωπο υποχωρούσε. Το ηθικό των αντιπάλων κατέρρεε. Το όνειρο έμοιαζε πιο κοντά από ποτέ.
Ήταν η στιγμή που ο ελληνισμός πίστεψε ότι η ιστορία δικαιωνόταν.Ήταν η στιγμή που η Μεγάλη Ιδέα έμοιαζε να παύει να είναι όραμα και να μετατρέπεται σε πραγματικότητα.Λίγες εβδομάδες αργότερα, η Συνθήκη των Σεβρών φαινόταν να επισφραγίζει τον θρίαμβο. Η Ελλάδα βρισκόταν στο απόγειο της ισχύος της. Από τη Θράκη έως τη Σμύρνη, το μέλλον έμοιαζε να ανήκει στο ελληνικό έθνος.
Και όμως, μέσα στον θρίαμβο κρυβόταν ήδη ο σπόρος της συμφοράς.Διότι η ιστορία είναι αμείλικτη απέναντι στα έθνη που συγχέουν τη νίκη στο πεδίο της μάχης με τη στρατηγική επικράτηση. Κάθε βήμα προς το εσωτερικό της Μικράς Ασίας απομάκρυνε τον ελληνικό στρατό από τις βάσεις του. Οι γραμμές ανεφοδιασμού επιμηκύνονταν επικίνδυνα. Οι δυνάμεις διασπείρονταν σε ένα αχανές μέτωπο. Οι επιτυχίες απαιτούσαν συνεχώς νέες επιτυχίες για να διατηρηθούν.
Πολλοί ιστορικοί και στρατιωτικοί αναλυτές υποστήριξαν αργότερα εκ του ασφαλούς ότι εκεί βρισκόταν το μεγάλο στρατηγικό λάθος. Ότι η Ελλάδα, αντί να εδραιώσει όσα είχε ήδη κερδίσει, επέλεξε να επεκτείνει ολοένα και περισσότερο το μέτωπο, αναζητώντας μια οριστική λύση στην καρδιά της Ανατολίας. Άλλοι θεώρησαν ότι η βαθιά προέλαση προς το εσωτερικό μετέτρεψε μια ισχυρή στρατιωτική θέση σε μια επικίνδυνη στρατηγική περιπέτεια.Η συζήτηση συνεχίζεται μέχρι σήμερα.Υπήρξε άραγε χαμένη ευκαιρία στον Σαγγάριο; Θα μπορούσε μια πιο αποφασιστική χρήση των διαθέσιμων δυνάμεων να συντρίψει τον αντίπαλο και να ανοίξει τον δρόμο προς την Άγκυρα; Ή μήπως η εκστρατεία είχε ήδη υπερβεί τα φυσικά και πολιτικά όρια που μπορούσε να αντέξει το ελληνικό κράτος;
Άλλοι πάλι υποστηρίζουν ότι μια διαφορετική στρατηγική θα μπορούσε να είχε αποτρέψει την καταστροφή. Ότι η διατήρηση ενός μικρότερου και πιο αμυντικά βιώσιμου χώρου ή η συγκέντρωση του εθνικού ενδιαφέροντος στην Ανατολική Θράκη και ίσως στην Κωνσταντινούπολη θα παρείχε στην Ελλάδα περισσότερες πιθανότητες μακροχρόνιας επιτυχίας. Κατά την άποψη αυτή, η Σμύρνη και η αχανής μικρασιατική ενδοχώρα αποτελούσαν ένα εγχείρημα εξαιρετικά δύσκολο να διατηρηθεί απέναντι σε έναν αντίπαλο που ανασυγκροτούνταν διαρκώς.Οι απαντήσεις ίσως να μη δοθούν ποτέ με βεβαιότητα.Το βέβαιο είναι ότι από εκείνον τον θριαμβευτικό Ιούνιο του 1920 έως τον τραγικό Σεπτέμβριο του 1922 μεσολάβησαν μόλις δύο χρόνια.
Δύο χρόνια που χώρισαν τον θρίαμβο από την μεγαλύτερη καταστροφή του Ελληνικού έθνους.Δύο χρόνια που χώρισαν τη βεβαιότητα από την προσφυγιά.Δύο χρόνια που χώρισαν το όνειρο από τον ξεριζωμό.Η Μικρασιατική Καταστροφή δεν υπήρξε απλώς μια στρατιωτική ήττα. Υπήρξε το τέλος μιας παρουσίας αιώνων στις πατρογονικές εστίες της Ανατολής. Υπήρξε το δράμα εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων που άφησαν πίσω τους σπίτια, εκκλησίες, τάφους προγόνων και μια ιστορία που μετρούσε χιλιετίες.
Γι' αυτό η 9η Ιουνίου δεν είναι μόνο ημέρα μνήμης των μεγάλων νικών αλλά πολύ περισσότερο ημέρα περισυλλογής.Μια σαφής υπενθύμιση ότι τα έθνη δεν κρίνονται μόνο από το θάρρος των στρατιωτών τους αλλά και από τη σοφία των αποφάσεών τους. Ότι η δόξα και η τραγωδία συχνά βαδίζουν δίπλα-δίπλα στην πορεία της ιστορίας.
Καπώς έτσι, μια μέρα σαν την σημερινή πριν από 106 χρόνια, άρχισε μια πορεία που φάνηκε να οδηγεί στην κορύφωση του ελληνικού ονείρου. Μα έμελλε τελικά να καταλήξει σε μία από τις μεγαλύτερες εθνικές τραγωδίες της νεότερης Ελλάδας μια πορεία που ξεκίνησε με παιάνες νίκης και τελείωσε με τις φλόγες της Σμύρνης να φωτίζουν τον ουρανό του τέλους μιας ολόκληρης εποχής.🕯️🇬🇷
✍ Στυλ. Καβάζης
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου